رساله در خواص اشیاء (به انضمام نوادر خواص حیوانات)
جمعه ۵ بهمن ۹۷ ساعت ۱۵:۳۸
0 نظر
اخبار
زهرا پورابوطالب
رساله در خواص اشیاء (به انضمام نوادر خواص حیوانات)

رسالة «خواص‌الاشیاء» از مؤلفی ناشناخته، در موضوع علم پزشکی است و چنان‌که از نامش پیداست، ویژگی انواع مواد و عناصر را بیان کرده است.

این رساله را به لحاظ محتوا می‌توان به سه بخش کلی تقسیم کرد:

بخش نخست که مطالب به لحاظ موضوعی به پنجاه باب در مورد بیماری‌ها و آفات تقسیم شده است.

بخش دوم که به بیان شعبده‌ها می‌پردازد.

بخش سوم که در واقع متمّم بخش‌های پیشین است و مطالبی با عنوان‌های «فایده» و «معالجه» و یا درمان بیماری خاصی و دفع آفتی ذکر می‌کند و ترتیب موضوعی خاصی ندارد.

این اثر از روی نسخۀ خطی مرکز احیای میراث اسلامی در قم به شمارۀ 3 / 530 احیا گردیده که گویا یگانه نسخۀ موجود از این اثر است.

در بخش پایانی کتاب، سعی شده است تا با مراجعه به کتب خواص الحیوان­ها و آثاری از نوع حیوان شناسی، برخی خاصیت دارویی با روحانی و... برخی حیوانات را نیز یادآور شویم. هرچند شاید خیلی از این باورها امروزه منسوخ یا دور از باور و تأیید علمی باشد، اما اگر این گونه آثار را از زاویۀ تاریخ علوم دورۀ اسلامی بنگریم، بر این امر خواهیم رسید که زمانی این دست آثار جزو فرهنگ این سرزمین بوده و با آن زیسته­اند و اغلب بدان عمل کرده­اند؛ لذا صرف نظر از صحت و سُقم این گونه اعمال و اقوال، به این اثر به عنوان یک برگ از دفتر زرین تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی – ایرانی بنگریم و در تحقیقات تاریخ علوم دورۀ اسلامی از آن به عنوان سند نام ببریم و یاد کنیم.

رساله در خواص اشیاء (به انضمام نوادر خواص حیوانات) به کوشش زهرا پورابوطالب، شامل دو بخش: رسالة «خواص‌الاشیاء» از مؤلفی ناشناخته، و بخش نوادر خواص حیوانات در 213 صفحه وزیری شومیز به قیمت 35000 تومان منتشر شده است.